بررسی اثر لنگرهای ارزیابی قیمت سهام بر سود غیرمنتظره استاندارد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.

2 استادیار، گروه حسابداری، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

3 استادیار، گروه حسابداری، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.

چکیده

در بازارهای مالی، تحلیل دقیق و درست اطلاعات مالی برای تعیین قیمت سهام اهمیت ویژه‌ای دارد و نقش کلیدی در پیش‌بینی روند بازار سهام ایفا می‌کند. گاهی ممکن است سرمایه‌گذاران به دلیل محدودیت‌های زمانی، کمبود اطلاعات و توانایی‌های شناختی محدود، تحت تأثیر سوگیری‌های شناختی قرار گیرند. تأثیر این عوامل شناختی بر تصمیم‌گیری‌های مالی، به‌ویژه در فرآیند ارزیابی قیمت سهام، یکی از چالش‌برانگیزترین حوزه‌ها در تحلیل بازار سرمایه محسوب می‌شود. درحالی‌که سودهای غیرمنتظره می‌توانند سیگنال‌های مهم و مؤثری درباره وضعیت واقعی شرکت‌ها ارائه کنند، سرمایه‌گذاران ممکن است تحت تأثیر لنگرهای ارزیابی و سوگیری‌های ادراکی، این اطلاعات حیاتی را به‌درستی تفسیر نکنند. بررسی تعامل میان ادراک ذهنی سرمایه‌گذاران و داده‌های واقعی مالی، می‌تواند جنبه‌های پنهان و کمتر شناخته‌شده‌ای از رفتار آن‌ها را روشن و نمایان سازد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر لنگرهای ارزیابی قیمت سهام بر سود غیرمنتظره استاندارد است، در این راستا، ۱۵۷ شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ موردبررسی قرار گرفتند. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار ایویوز ۱۳ و برای برآورد مدل از تحلیل رگرسیون چندگانه با داده‌های تابلویی استفاده‌شده است. یافته‌ها نشان داد که لنگرهای ارزیابی قیمت سهام تأثیر معناداری بر سود غیرمنتظره استاندارد دارند. این سوگیری موجب تغییراتی در برآورد سود غیرمنتظره و تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاران می‌شود. نتایج این پژوهش اهمیت توجه به سوگیری‌های شناختی در تحلیل‌های مالی را برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the effect of stock price valuation anchors on standard unexpected earnings

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Jahandari 1
  • Amirhossein Taebi Noghondari 2
  • Hadis Zeinali 3
1 Ph.D. Candidate, Department of Accounting, Ke.C., Islamic Azad University, Kerman, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Accounting, Ke.C., Islamic Azad University, Kerman, Iran. Kerman, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Accounting, Ke.C., Islamic Azad University, Kerman, Iran. Kerman, Iran.
چکیده [English]

In financial markets, accurate and correct analysis of financial information is of particular importance for determining stock prices and plays a key role in predicting stock market trends. Sometimes, investors may be affected by cognitive biases due to time constraints, lack of information, and limited cognitive abilities. The impact of these cognitive factors on financial decisions, especially in the process of evaluating stock prices, is considered one of the most challenging areas in capital market analysis. While unexpected earnings can provide important and effective signals about the true state of companies, investors may not interpret this vital information correctly due to evaluation anchors and perceptual biases. Examining the interaction between investors' subjective perceptions and actual financial data can shed light on hidden and lesser-known aspects of their behavior. The aim of this study is to investigate the effect of stock price valuation anchors on standard unexpected earnings. In this regard, 157 companies listed on the Tehran Stock Exchange were studied during the period 2013-2022. EViews 13 software was used for data analysis and multiple regression analysis with panel data was used for model estimation. The findings showed that stock price valuation anchors have a significant effect on standard unexpected earnings. This bias causes changes in unexpected earnings estimates and investors' decisions. The results of this study highlight the importance of paying attention to cognitive biases in financial analysis.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stock price valuation anchors
  • standard unexpected earnings
  • cognitive errors
  • anchoring bias
احدی سرکانی، سید یوسف، و عمرانی، الناز. (1395). بررسی عوامل مؤثر بر انحراف قیمت بازار سهام از ارزش فعلی جریانات نقدی آتی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. دانش مالی تحلیل اوراق بهادار (مطالعات مالی)، 9(31)،53-68.
احدی سرکانی، سید یوسف، و عمرانی، الناز. (۱۳۹۵). بررسی عوامل مؤثر بر انحراف قیمت بازار سهام از ارزش فعلی جریانات نقدی آتی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. دانش مالی تحلیل اوراق بهادار (مطالعات مالی)، ۹(۳۱)، ۵۳-۶۸.
بخردی نسب، وحید، و مظاهری، صدیقه. (۱۳۹۷). بررسی تطبیقی جریان پژوهش‌های مالی و اقتصاد رفتاری در ایران و جهان. پژوهش‌های حسابداری و حسابرسی عملیاتی و عملکرد، ۴(۲)، ۱۰۳-۱۳۵.
بهروز گجین، صالح، و احمد پور. (۱۴۰۲). بررسی تأثیر دوره تصدی حسابرسی بر عدم تقارن اطلاعاتی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، ۶(۸۰)، ۱۸۳-۱۹۴.
جاودان زاده، بیژن، حجازی، رضوان، صالحی، الله کرم، و بصیرت، مهدی. (۱۴۰۱). تأثیر لنگر ذهنی بر تصمیمات سرمایه‌گذاران در بورس اوراق بهادار تهران. بورس اوراق بهادار، ۹(۲)، ۳۰۷-۳۲۸.
حمیدیان، نرگس، عرب صالحی، مهدی، و امیری، هادی. (۱۳۹۹). بررسی واکنش سرمایه‌گذاران به سود غیرمنتظره در شرایط عدم اطمینان بازار. مدیریت دارایی و تأمین مالی، ۸(۱)، ۴۱-۵۶.
حنیفه زاده، لطیف، شعری، صابر، بزرگ اصل، رحیمیان، و نظام‌الدین. (۱۳۹۹). گزارشگری مالی و پدیده لنگر ذهنی سرمایه‌گذاران. پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، ۹(۲)، ۱۱۵-۱۵۴.
دستگیر، حسینی افشاری، و مهران. (۱۳۸۲). ارزیابی روش قیمت‌گذاری سهام در بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات تجربی حسابداری مالی، ۱(۳)، ۶۰-۹۴.
دشتی نژاد، معصومه، ایمانی برندق، محمد، رستمی، وهاب، و محمدی، علی. (۱۴۰۲). ارزیابی پیشران‌های لنگر ذهنی سرمایه‌گذاران بر اساس محدودیت ناشی از ابزارهای مالی مشتقه. مجله دانش حسابداری، ۱۴(۲)، ۲۵-۵۱.
راجی زاده، سپیده، تائبی نقندری، امیرحسین، و زینلی، حدیث. (۱۴۰۰). تأثیر اصطکاک مالی بر سرعت همگرایی قیمت سهام. مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، ۱۲(۴۷)، ۴۳-۶۹.
رضائیان، صهبا، خرازی، سید کمال، جمالی، احسان، و نادری، ابوالقاسم. (۱۳۹۸). الگوی مفهومی تصمیم‌گیری با رویکرد شناختی. تازه‌های علوم شناختی، ۲۱(۱)، ۱-۲۰.
سعادت زاده حصار، بهزاد، عبدی، رسول، محمد زاده سالطه، حیدر، و نریمانی، محمد. (۱۴۰۰). بررسی ارتباط سوگیری شناختی در رفتار سرمایه‌گذاران باواسطه نوسانات قیمت سهام. اقتصاد مالی (اقتصاد مالی و توسعه)، ۱۵(۵۶).
سلطانی، سروش یار، افسانه، و فولادی. (۱۴۰۰). تأثیر سوگیری لنگر انداختن و اثر تمایلی بر سود مومنتوم با در نظر گرفتن نقش سهامداران خرد. دانش مالی تحلیل اوراق بهادار (مطالعات مالی)، ۱۴(۵۲)، ۶۳-۷۶.
سلیمانی فر، فردوس، و ناصرآبادی، دلیر. (۱۳۹۹). تأثیر حاکمیت شرکتی بر واکنش بازار به سود غیرمنتظره. فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، ۴(۲۷)، ۱۳-۲۶.
شیرویه پور، شهریار، بیات، روح‌الله، و معافی، علی. (۱۴۰۲). تحلیل تأثیر سوگیری‌های ابتکاری بر تصمیمات سرمایه‌گذاری و کارایی بازار برای خط‌مشی‌گذاری در آینده. مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، ۱۴(۵۱)، ۱۶۰-۱۸۱.
کتابی، سعیده، فتحی، سعید، و یوسفان، ناهید. (۱۳۹۴). رتبه‌بندی صنایع منتخب بورس اوراق بهادار تهران بر اساس عوامل بنیادی صنعت با استفاده از روش تحلیل پوششی داده‌ها. مدیریت دارایی و تأمین مالی، ۳(۲)، ۵۵-۶۸.
کردستانی، غلامرضا، و نصیر لو، صابر. (۱۳۹۴). تأثیر مدیریت سود بر واکنش بازار به سود غیرمنتظره. بررسی‌های حسابداری، ۲(۷)، ۱۱۱-۱۲۳.
لشگری، زهرا، و بخشایش، الهام. (۱۳۹۳). تأثیر متقابل سودهای غیرمنتظره و ویژگی‌های کیفی سود بر واکنش بازار سرمایه. تحقیقات حسابداری و حسابرسی، ۶(۲۴)، ۹۰-۱۰۳.
مرفوع، محمد، و عدل زاده، مرتضی. (۱۳۹۳). عدم اطمینان اطلاعاتی و واکنش متر از حد سرمایه‌گذاران. پژوهش‌های تجربی حسابداری، ۴(۱۳)، ۱۶۹-۱۷۷.
نیکو مرام، هاشم، رهنمای رود پشتی، فریدون، هیبتی، فرشاد، و یزدانی، شهره. (۱۳۹۱). تأثیر سوگیری شناختی سرمایه‌گذاران بورس اوراق بهادار تهران بر ارزشیابی سهام. دانش مالی تحلیل اوراق بهادار (مطالعات مالی)، ۵(۱۳)، ۶۵-۸۱.