پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 08 23 Integrated Reporting Items and Agency Cost Reduction: An Analysis of the Role of Audit Quality مؤلفه‌های گزارشگری یکپارچه و کاهش هزینه نمایندگی: تحلیل نقش کیفیت حسابرسی 1 44 8263 10.22099/jaa.2025.52706.2490 FA مریم اسدی گروه حسابداری و مدیریت مالی، دانشکده اقتصاد و مدیریت،دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران غلامرضا منصورفر گروه حسابداری و مدیریت مالی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2025 03 12 This study investigates the impact of integrated reporting quality on agency costs and the mediating role of audit quality. Integrated reporting, a novel approach, discloses financial and non-financial information, clarifying their interconnections and reducing information asymmetry. Data from 160 companies listed on the Tehran Stock Exchange from 2017 to 2023 were examined using ordinary least squares (OLS) regression and mediation tests. The results show that higher integrated reporting quality negatively affects agency costs and positively affects audit quality. Furthermore, integrated reporting quality reduces agency costs by enhancing audit quality. Although Iranian companies have not adopted integrated reporting, improving financial and non-financial disclosure quality (Integrated reporting categories) through enhanced auditing can reduce agency costs and increase transparency. «گزارشگری یکپارچه» به عنوان یک رویکرد جدید، اطلاعات با اهمیت مالی و غیر مالی را افشا، ارتباط بین آنها را تشریح و شکاف اطلاعاتی کاهش می‌دهد. بنابراین، هدف مطالعه حاضر بررسی تأثیر کیفیت گزارشگری یکپارچه بر هزینه نمایندگی و ارزیابی نقش میانجیگری کیفیت حسابرسی در این رابطه است. لذا، نتایج بررسی دادههای 160 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1396 تا 1402 با استفاده از رویکرد حداقل مربعات معمولی و آزمونهای سوبل، آرویان و گودمن نشان می‌دهد، بین افزایش کیفیت گزارشگری یکپارچه و هزینه نمایندگی رابطه معنیدار و منفی و بین افزایش کیفیت گزارشگری یکپارچه و بهبود کیفیت حسابرسی رابطه معنیدار و مثبتی برقرار است. همچنین، کیفیت گزارشگری یکپارچه از طریق بهبود کیفیت حسابرسی هزینه نمایندگی را کاهش می‌دهد. بنابراین، اگرچه تاکنون هیچ‌یک از شرکت‌های ایرانی گزارشگری یکپارچه را نپذیرفته‌اند ولی با بهبود کیفیت اطلاعات مالی و غیر مالی (مؤلفه‌های گزارشگری یکپارچه) می‌توانند کیفیت حسابرسی را افزایش و از این طری، هزینه‌های نمایندگی را کاهش ‌دهند.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8263_6ab90f18e3235676badd8fe9a90c2dea.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 09 22 Accounting Comparability and Deviation from Firm’s Fundamental Value: The Mediating Role of Industry Competitiveness مقایسه‌پذیری حسابداری و انحراف از ارزش بنیادی شرکت: تأکید بر نقش میانجی رقابت‌پذیری صنعت 45 77 8261 10.22099/jaa.2025.51825.2470 FA عباس افلاطونی گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Journal Article 2024 12 02 This study investigates the impact of accounting comparability on the deviation of firms’ market value from their firm intrinsic value, examining the mediating role of industry competitiveness in this relationship. Data from 144 companies listed on the Tehran Stock Exchange from 2008 to 2023 were analyzed, classified into 11 distinct industries. The findings indicate that higher accounting comparability reduces deviation from firm intrinsic value. Moreover, accounting comparability has a positive and significant effect on industry competitiveness, and increased industry competitiveness, in turn, reduces deviation from firm intrinsic value. In other words, the results confirm that industry competitiveness serves as a mediating factor in the relationship between accounting comparability and deviation from firm intrinsic value. Additional analyses, employing LASSO regression to evaluate an alternative measure of firm intrinsic value and its deviation, support the primary findings. این پژوهش به‌دنبال بررسی اثر مقایسه‌پذیری حسابداری بر انحراف ارزش بازار شرکت‌ها از ارزش بنیادی آن‌ها و تحلیل نقش میانجی رقابت‌پذیری صنعت بر این رابطه است. برای این منظور از داده‌های 144 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1402-1387 استفاده گردیده که در قالب 11 صنعت، رده‌بندی شده‌اند. نتایج پژوهش بیان می‌کند که افزایش در مقایسه‌پذیری حسابداری منجر به کاهش میزان انحراف از ارزش بنیادی شرکت می‌شود، مقایسه‌پذیری حسابداری اثر مثبت و معناداری بر رقابت‌پذیری صنعت دارد و افزایش در رقابت‌پذیری صنعت موجب کاهش انحراف از ارزش بنیادی شرکت می‌شود. به‌بیان‌دیگر، نتایج پژوهش مؤید آن است که در رابطه بین مقایسه‌پذیری حسابداری و انحراف از ارزش بنیادی شرکت، رقابت‌پذیری صنعت نقش میانجی را بازی می‌کند. نتایج تحلیل‌های تکمیلی با به‌کارگیری رگرسیون عملگر گزینش و انقباض کمترین قدرمطلق (لاسو) جهت سنجش معیار جایگزین برای ارزش بنیادی شرکت و انحراف آن، با یافته‌های اصلی پژوهش همخوانی دارد.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8261_26f802c71ff66e2f7e065c4d2f70c4fd.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 08 23 Anomaly Detection in Accounting Entries Using Deep Learning with Autoencoder Neural Networks تشخیص ناهنجاری‌ها در ثبت‌های حسابداری با استفاده از یادگیری عمیق در شبکه‌های خود رمزگذار 79 114 8337 10.22099/jaa.2025.52908.2495 FA مظفر جمالیان پور گروه حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی Journal Article 2025 04 12 The detection of anomalies and fraudulent activities in accounting records has become increasingly critical in modern auditing practices, particularly in the era of big data where traditional sampling methods are insufficient. This study proposes a novel approach utilizing deep autoencoder neural networks for anomaly detection at the transaction level within accounting information systems. Two large-scale datasets were used: 36,538 journal entries from the Rahkaran system and 30,000 from the Sepidar system. Artificial anomalies were injected to evaluate performance. The autoencoder was trained in an unsupervised manner using PyTorch, with reconstruction error as the anomaly indicator. The empirical results indicate that the proposed model significantly outperforms conventional detection techniques, demonstrating a strong ability to identify both global anomalies (e.g., unusual amounts or transaction timings) and contextual anomalies (e.g., rare attribute combinations). Key features included subsidiary account, general ledger code, cost center, and last modification date. The findings provide strong evidence that deep learning-based anomaly detection can substantially improve fraud risk assessment and enhance the reliability of financial reporting, thereby offering a powerful tool for auditors, regulators, and financial system designers. کشف ناهنجاری و تقلب همواره یکی از چالش‌های مد نظر حسابرسان و ممیزین بوده است. در پژوهش حاضر سعی شده است پس از بیان مبانی نظری انواع ناهنجاری در سیستم دفترداری و ثبت اسناد مالی، با بهره‌گیری از الگوریتم شبکه‌های عصبی رمزگذار خودکار که یکی از روش‌های یادگیری عمیق بشمار می‌رود، ساز و کاری برای استفاده از فنون نوظهور ارائه شود. بدین منظور از دو مجموعه داده سیستم اطلاعاتی حسابداری نرم افزار راهکاران (شامل 36538 آرتیکل) و سپیدار سیستم (شامل 30000 آرتیکل) استفاده شده است. در این پژوهش چند رویداد ناهنجار به مجموعه داده‌های موجود اضافه شد تا بدین وسیله معیار مطلوب برای قدرت تشخیص الگوریتم مشخص شود. نتایج نشان داد که در وهله اول یادگیری عمیق به وسیله الگوریتم شبکه عصبی خود رمزگذار توانایی بالایی در تشخیص آرتیکل‌های ناهنجار دارد و به علاوه به نسبت سایر فنون مورد بررسی (شامل درخت تصمیم، Extra Trees Regressor، جنگل تصادفی، Ada Boost Classifier و Quadratic Discriminant Analysis) عملکرد مطلوب‌تری را نشان می‌دهد. افزون بر این با افزایش عمق شبکه عملکرد تشخیصی بهبود یافت. به علاوه نتایج برآمده از پژوهش مبین آن بود که اسناد و آرتیکل‌های صادر شده از زیر سیستم‌های مختلف دارای خطای بازسازی متفاوتی بودند و لذا در تشخیص ناهنجاری باید به زیر سیستم پایه صادر کننده سند توجه کرد. به علاوه با اتکا به نتایج پژوهش حساب تفضیلی (طرف مقابل)، حساب معین، مرکز هزینه و تاریخ آخرین ویرایش سند، مهم‌ترین ویژگی‌ها برای تشخیص ناهنجاری در سیستم صدور سند هستند.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8337_7092beed13aa5b99b9824af85a1dcd00.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 08 23 Board Governance Mechanisms and Misclassification of Operating Revenues and Expenses: An Application of Quantile-on-Quantile Regression سازوکارهای حاکمیتی هیئت مدیره و طبقه ‎بندی نادرست درآمدها و هزینه های عملیاتی؛ کاربردی از رگرسیون کوآنتایل بر کوآنتایل 115 147 8265 10.22099/jaa.2025.53468.2514 FA ایمان داداشی استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران Journal Article 2025 06 09 Misclassification of operating revenues and expenses distorts users' understanding of a company's financial performance—without changing net income. Agency theory and corporate governance frameworks emphasize the board of directors' role in mitigating distortions in financial reporting and enhancing the transparency. Given the ever-increasing complexity of the business environment and the sensitivity to financial information quality, this study examines how different quantiles of board governance mechanisms influence various quantiles of classification errors in income statement items, including operating revenues, operating expenses, and ultimately operating income. The study collected data from 120 companies listed on the Tehran Stock Exchange over a 17-year period from 2008 to 2024, resulting in 2040 firm-year observations. The data were analyzed using a quantile-on-quantile approach, implemented in MATLAB and EViews software. The findings indicate an alignment, regarding the impact of different quantiles of corporate governance on varying quantiles of misclassification errors in operating revenues, operating expenses, and operating income. Specifically, in higher quantiles (firms with significant misclassification errors in revenues, expenses, and operating income), the coefficients were positive and statistically significant, suggesting that improved corporate governance in these firms is associated with increased misclassification errors in revenues, expenses, and operating income. Conversely, in lower quantiles (firms with minimal classification errors), the coefficients were negative and significant, indicating that enhanced corporate governance reduces misclassification errors in revenues, expenses, and operating income. In middle quantiles (firms with moderate classification errors), the coefficients were close to zero and statistically insignificant. These findings highlight that the impact of corporate governance on misclassification errors in revenues, expenses, and operating income is highly quantile-dependent. This paradoxical pattern underscores the heterogeneity of corporate governance's role and emphasizes the need for future research. طبقه‌بندی نادرست درآمدها و هزینه‎های عملیاتی، تصویری تحریف‌شده از عملکرد مالی بدون تغییر در سود خالص را برای استفاده‎کنندگان از اطلاعات مالی شرکت‎ها ارائه می‌دهد. نظریه‎های نمایندگی و حاکمیت شرکتی بر نقش هیئت‌مدیره شرکت در کاهش تحریفات در گزارشگری مالی و ارتقای شفافیت آن تأکید دارند. با توجه به پیچیدگی‌های فزاینده محیط کسب‌وکار و افزایش حساسیت نسبت به کیفیت اطلاعات مالی، این پژوهش قصد دارد مشخص کند که کوآنتایل‎های مختلف سازوکارهای حاکمیتی هیئت‌مدیره چگونه می‌توانند بر کوآنتایل‎های متفاوت خطاهای طبقه‌بندی اقلام سود و زیانی شامل درآمدهای عملیاتی، هزینه‌های عملیاتی، و در نهایت سود عملیاتی اثر بگذارند. در این پژوهش، داده‌های 120 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 17 ساله از 1386 تا 1402 (2025 داده سال-شرکت) جمع‌آوری و با استفاده از رویکرد کوآنتایل بر کوآنتایل و نرم‌افزارهای متلب و ایویوز تحلیل شده است. یافته‎های پژوهش نشان‌دهنده همسویی کامل نتایج آزمون‎های آماری در نحوه اثرگذاری کوآنتایل‎های مختلف حاکمیت شرکتی بر کوآنتایل‎های متفاوت طبقه‌بندی نادرست درآمدهای عملیاتی، هزینه‌های عملیاتی، و نیز سود عملیاتی است. نتایج حاکی از آن بود که، در کوانتایل‌های بالا (شرکت‌هایی با خطاهای طبقه‎بندی نادرست درآمدها، هزینه‎ها و سود عملیاتی زیاد)، ضرایب مثبت و معنادار بودند؛ به عبارت دیگر، در این شرکت‎ها، بهبود حاکمیت شرکتی با افزایش طبقه‌بندی نادرست درآمدها، هزینه‎ها و سود عملیاتی همراه بوده است. به همین ترتیب، یافته‎ها بیانگر آن بود که در کوانتایل‌های پایین (شرکت‌هایی با خطاهای طبقه بندی کم)، ضرایب منفی و معنادار بودند؛ یعنی بهبود حاکمیت شرکتی در این شرکت‎ها، کاهش طبقه‌بندی نادرست درآمدها، هزینه‎ها و سود عملیاتی را به همراه داشته و در کوانتایل‌های میانی (شرکت‌هایی با خطاهای طبقه‎بندی متوسط)، ضرایب نزدیک به صفر و غیرمعنادار بودند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که تأثیر حاکمیت شرکتی بر خطاهای طبقه‌بندی نادرست درآمدها، هزینه‎ها و سود عملیاتی، به شدت وابسته به کوآنتایل‎های مختلف است. این الگوی متناقض، ناهمگنی نقش حاکمیت شرکتی را برجسته و ضرورت بررسی عوامل زمینه‌ای در تحقیقات آتی را گوشزد می‌کند.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8265_d7e7f844963a66d21f238e73ffe16ca7.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 09 22 The Challenges of Applying Regulatory Technologies (Regtechs) in the Role of an Auditor چالش‌های بکارگیری فناوری‌های مقرراتی (رگ‌تک‌ها) در نقش حسابرس 149 183 8268 10.22099/jaa.2025.51504.2464 FA منیژه رامشه دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران 0000-0001-9265-8819 مهساسادات فخاری کارشناسی ارشد حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه قم، قم، ایران Journal Article 2024 11 13 Recent technological advancements have significantly transformed the auditing industry. Regulators have leveraged technology to enhance auditing effectiveness and oversight. Regulatory technologies (RegTech), a subset of financial technology, streamline compliance with regulations, enhancing oversight processes. RegTech solutions can serve as auditors by enabling digital assessment of financial reports. This study aims to identify and rank the challenges of employing RegTech in auditing roles. Using a judgmental sampling method, we selected 14 experts, including senior managers and specialists from the Auditing Organization, Central Bank, Fintech Association, National Information Technology Company, and university professors. Through a literature review and expert interviews, 18 challenges were identified. A fuzzy Delphi questionnaire screened these challenges, selecting 11 with a threshold above 0.7. These were then ranked using a priority assessment questionnaire and the MABAC decision-making method. Key challenges include accountability issues, the regulatory gap between digital business conditions and auditing standards, recruitment and retention of RegTech specialists, insufficient integration of modern digital technologies into companies’ accounting information systems, and lack of trust in RegTech among audit report recipients. Identifying these challenges paves the way for advancing technology-based auditing. پیشرفت‌های فناوری‌محور در سال‌های اخیر، صنعت حسابرسی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. قانون‌گذاران از فناوری برای دستیابی به اثربخشی حسابرسی و نظارت استفاده کرده‌اند. فناوری‌های مقرراتی (رگ‌تک‌ها) برای رفع این نیاز قانون‌گذاران و بهبود ظرفیت‌های نظارتی توسعه یافته است. رگ‌تک از زیرشاخه‌های فناوری‌های مالی است که برای سازگاری و انطباق کارآمد و کم‌‌هزینه با قوانین، به منظور بهبود فرآیندهای نظارتی توسعه یافته است. کسب‌وکارهای حوزه فناوری‌های مقرراتی می‌توانند در قالب حسابرس ایفای نقش نمایند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و رتبه‌بندی چالش‌های بکارگیری رگ‌تک‌ها در نقش حسابرس است. پژوهش کاربردی است و روش نمونه‌گیری با توجه به خبره‌‌‌‎محور بودن پژوهش، قضاوتی است. خبرگان شامل 14 نفر از مدیران و کارشناسان ارشد سازمان حسابرسی و بانک مرکزی، انجمن فین‌تک، شرکت ملی انفورماتیک و اساتید دانشگاه بوده است. 18 چالش از طریق مطالعه پیشینه و مصاحبه با خبرگان استخراج شد. در مرحله اول برای غربال چالش‌ها، از پرسش‌نامه خبره‌سنجی و روش دلفی فازی استفاده شد. سپس چالش‌های غربال شده، با استفاده از پرسش‌نامه اولویت‌سنجی و روش تصمیم‌گیری ماباک رتبه‌بندی شدند. در مرحله اول، 11 چالشی که حد آستانه آن‌ها بزرگتر از 7/0 بود، به عنوان چالش‌های اصلی انتخاب شدند. رتبه‌بندی چالش‌های اصلی با استفاده از روش ماباک نشان داد چالش‌های پاسخگویی، شکاف قانون‌گذاری بین شرایط واقعی کسب‌وکارهای دیجیتال و استانداردهای حسابرسی، استخدام و حفظ متخصص در حوزه رگ‌تک‌، عدم تجهیز سیستم اطلاعاتی حسابداری شرکت‌‌ها به فناوری‌های نوین دیجیتال و اعتماد مخاطبان گزارش حسابرسی به رگ‌تک‌ها چالش‌های کلیدی پژوهش هستند. شناسایی چالش‌ها زمینه‌ساز توسعه حسابرسی مبتنی بر فناوری خواهد بود.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8268_d70128aa22f8de31f484b7a5f63cc5e8.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 08 23 Design and Validation of a Model of Institutional Investors' Perception of Disclosed Accounting Information طراحی و اعتبارسنجی الگوی درک سرمایه‌گذاران نهادی از اطلاعات حسابداری افشا شده 185 223 8270 10.22099/jaa.2025.53320.2506 FA سبا سروش راد گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران فرزین رضایی گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران جواد رضازاده گروه حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران؛ ایران Journal Article 2025 05 26 This study examines the effects of strong corporate culture and sudden CEO turnovers on financial statement comparability. Strong corporate culture enhances financial statement comparability through two channels: clarifying corporate goals and procedures, and reducing managers’ incentives for inaccurate reporting. Sudden CEO turnovers also influence firm performance, financial report quality, and statement comparability. Data from 110 companies listed on the Tehran Stock Exchange were analyzed using systematic elimination sampling over 2013–2022, with hypotheses tested via multivariate panel data regression. Results show that strong corporate culture positively and significantly affects financial statement comparability. Even during sudden CEO turnovers, strong corporate culture positively affects comparability. These findings align with arguments that strong corporate culture reduces managerial opportunism, leading to more consistent decisions in similar economic events and enhancing accounting practices and financial information quality. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگویی مفهومی برای تبیین درک سرمایه‌گذاران نهادی از اطلاعات حسابداری افشا شده تدوین گردید. این مطالعه، از حیث شیوه گردآوری داده‌ها، در زمره پژوهش‌های توصیفی-پیمایشی و از نوع غیرآزمایشی با طراحی مقطعی جای می‌گیرد. در بخش کیفی، مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان دانشگاهی در حوزه مدیریت مالی و حسابداری و همچنین مدیران ارشد و تحلیلگران شرکت‌های کارگزاری بورس اوراق بهادار بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و اشباع نظری با ۱۲ مصاحبه حاصل شد. جامعه آماری بخش کمی پژوهش نیز شامل مدیران و کارشناسان شرکت‌های کارگزاری بود و بر اساس محاسبه اندازه اثر و توان آزمون، حجم نمونه ۱۴۳ نفر تعیین و از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شد. داده‌های بخش کیفی از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار Maxqda تحلیل شد. در بخش کمی نیز از پرسشنامه ساخت‌یافته استفاده گردید و داده‌ها با بهره‌گیری از روش حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار Smart PLS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که مؤلفه‌های «قوانین افشای اطلاعات»، «کارکردهای افشا» و «چالش‌های افشای حسابداری» به‌طور معناداری بر ابعاد «نهادی» و «اجتماعی–محیطی» تأثیر می‌گذارند. در لایه‌های بعدی مدل، ابعاد «شناختی» و «اطلاعاتی» به‌عنوان پیش‌نیازهای تأثیرگذار بر ابعاد «احساسی» و «رفتاری» عمل می‌کنند. در نهایت نیز این تغییرات شناختی، احساسی و رفتاری منجر به بروز کنش‌های مرتبط با «افشای مالی» و «افشای غیرمالی» در رفتار سرمایه‌گذاران نهادی می‌شود. این پژوهش بستری فراهم می‌کند برای بازنگری در راهبردهای افشای شرکتی، به‌گونه‌ای که سیاست‌گذاران، تنظیم‌گران و شرکت‌ها بتوانند کیفیت افشا را نه تنها در قالب شاخص‌های فنی، بلکه از منظر تأثیرگذاری واقعی بر ادراک و رفتار سرمایه‌گذاران کلان بازطراحی کنند. بدین ترتیب، پژوهش حاضر ضمن ارتقای مرزهای نظری، کارکردهای مستقیم برای بهبود سیاست‌های اطلاع‌رسانی مالی در بازار سرمایه ایران خواهد داشت.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8270_978573c1e0c7f53f6e107b0b675fe818.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 08 23 The impact of Corporate Social Responsibility on Financial Performance: The Moderating role of Investor Sentiments تأثیر مسئولیت اجتماعی شرکت بر عملکرد مالی: نقش تعدیل‌کننده احساسات سرمایه‌گذار 225 261 8264 10.22099/jaa.2025.52001.2474 FA مائده السادات شاکر اردکانی کارشناسی ارشد حسابداری دانشگاه یزد، یزد، ایران زهره عارف منش عضو هیئت علمی-استادیار گروه حسابداری دانشگاه یزد محمدمهدی ّبزرگ دانشجوی دکتری تخصصی مهندسی مالی، دانشگاه یزد، یزد، ایران Journal Article 2024 12 24 This study examines the impact of corporate social responsibility (CSR), across human resources, community responsibilities, products and services, customer orientation, and energy efficiency, on financial performance, and the moderating role of investor sentiment. Data from 179 firms, systematically sampled from 737 companies listed on the Tehran Stock Exchange from 2016 to 2023, were analyzed using multivariate regression in EViews software. Findings show that CSR positively affects financial performance, with investor sentiment enhancing this relationship. Strong investor relationships improve financial outcomes and trust in investment decisions. Firms with robust CSR activities foster investor optimism, gaining a competitive advantage over less engaged rivals. تأثیر مسئولیت اجتماعی شرکت بر عملکرد مالی و نقش تعدیل‌کننده احساسات سرمایه‌گذار با استفاده از ابعاد پنج‌گانه مسئولیت اجتماعی شامل منابع انسانی، مسئولیت‌های جامعه، محصولات و خدمات، مشتریان و انرژی سنجیده شد. 737 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1395 تا 1402 انتخاب و با روش حذف سیستماتیک، تعداد 179 شرکت به‌عنوان نمونه نهایی برآورد شد. داده‌ها از طریق سند کاوی گردآوری و با نرم‌افزار ایویوز و مدل رگرسیون چند متغیره تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که مسئولیت اجتماعی با عملکرد مالی شرکت‌ها رابطه مثبت و معنادار دارد و احساسات سرمایه‌گذار، اثر مسئولیت اجتماعی را تقویت می‌کند. ایجاد روابط مناسب با سرمایه‌گذاران می‌تواند عملکرد مالی شرکت‌ها را بهبود بخشد و اعتماد آنان را در سرمایه‌گذاری افزایش دهد. شرکت‌هایی که فعالیت‌های مسئولیت اجتماعی بالایی دارند، با ایجاد حس خوش‌بینی در سرمایه‌گذاران، می‌توانند نسبت به رقبای خود که کمتر به این فعالیت‌ها می‌پردازند، برتری و مزیت رقابتی کسب کنند.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8264_6c0bac001bbb321cecb88847d297632e.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 09 22 Modeling the impact of managerial stability on the risk of free cash flow and the value of listed companies in the Iran and Iraq: A comparative analysis approach مدلسازی تأثیر ثبات مدیریتی بر کاهش ریسک جریان نقدی آزاد و ارزش شرکت مورد مطالعه بورس ایران و عراق: رویکرد تحلیل مقایسه‌ای 263 309 8267 10.22099/jaa.2025.52942.2496 FA تمار صالح جواد دانشجوی دکتری دانشگاه ارومیه، دانشکده اقتصاد و مدیریت، گروه حسابداری، ارومیه، ایران. مهدی حیدری دانشیار دانشگاه ارومیه، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، ارومیه، ایران. علی آشتاب استادیار دانشگاه ارومیه، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، ارومیه، ایران. Journal Article 2025 04 15 This study investigates the effect of managerial stability on free cash flow risk and firm value in Iranian and Iraqi listed companies, using a comparative approach. Data from 140 Iranian companies (2016–2023) and 29 Iraqi companies were analyzed using advanced artificial intelligence (AI) techniques and spatial econometric models. The results indicate managerial stability significantly reduces free cash flow risk and increases firm value in both markets. However, the effect’s intensity and pattern differ between markets. In Iraq, managerial stability has a stronger effect with notable spatial effects, while in Iran, the effect is weaker with competitive behavioral risk and complementary behavioral value patterns. In both countries, reinforcement learning outperforms other methods. Model accuracy is higher in Iran (94%) than Iraq (90%), likely due to data quality and market transparency. Managerial stability reduces risk and enhances value, with effectiveness varying by market conditions. Policymakers and managers should leverage AI and data platforms to optimize managerial decisions, risk management, and value creation. پژوهش حاضر با هدف مدلسازی تأثیر ثبات مدیریتی بر کاهش ریسک جریان نقدی آزاد و ارزش شرکت در بورس‌های ایران و عراق با رویکردی مقایسه‌ای انجام شده است. در این مطالعه، از ترکیبی از مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی نظیر شبکه‌های عصبی، یادگیری تقویتی و بهینه‌سازی ازدحام ذرات و نیز روش‌های سنجی فضایی مانند لاجیت فضایی و خطای فضایی برای تحلیل داده‌های 140 شرکت ایرانی (طی سال‌های 1395 تا 1402) و 29 شرکت عراقی (طی سال‌های 2016 تا 2023) استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که ثبات مدیریتی در هر دو بازار تأثیر مثبت و معناداری بر کاهش ریسک جریان نقدی آزاد و افزایش ارزش شرکت دارد. با این حال، شدت و الگوی این تأثیر در دو کشور متفاوت است. در عراق، ثبات مدیریتی تأثیر قوی‌تری دارد و اثرات فضایی موازی مشاهده می‌شود، اما در ایران شدت تأثیر کمتر است و شرکت‌ها در حوزه ریسک رفتاری رقابتی و در حوزه ارزش رفتاری مکمل دارند. در هر دو کشور، روش یادگیری تقویتی با ضریب تعیین بالا (0.96 در ایران و 0.91 در عراق) و خطای پیش‌بینی پایین، بهترین عملکرد را داشته است. اما دقت کلی مدل‌ها در ایران (میانگین 94%) بالاتر از عراق (میانگین 90%) است که به کیفیت داده و شفافیت بازار نسبت داده می‌شود. ثبات مدیریتی در کنترل ریسک و خلق ارزش در شرکت‌ها مؤثر است، اما میزان اثرگذاری آن به شرایط نهادی و اقتصادی بازارها بستگی دارد. تقویت نظارت، شفافیت اطلاعاتی و حاکمیت شرکتی می‌تواند مزایای ثبات مدیریتی را افزایش دهد. یادگیری تقویتی به عنوان روش برتر، از قابلیت بالایی در مدلسازی روابط پیچیده و چندبعدی در حوزه مالی برخوردار است. پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران و مدیران با بهره‌گیری از ظرفیت الگوریتم‌های هوشمند و توسعه بسترهای تحلیل داده، تصمیم‌گیری‌های مرتبط با انتخاب و تداوم مدیران ارشد، مدیریت ریسک جریان نقدی آزاد، و بهینه‌سازی ارزش‌آفرینی شرکت را بهبود بخشند.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8267_776557e4fb95cc482b2a5a2c8ed44b73.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 09 22 Corporate Sustainability Disclosure Based on Legitimacy Theory and Institutional Co-Structure پایداری شرکتی مبتنی بر تئوری مشروعیت و هم ساختاری نهادی 311 349 8260 10.22099/jaa.2025.52024.2475 FA سعید صمیمی دانشگاه آزاد علوم تحقیقات تهران Journal Article 2024 12 27 Corporate sustainability, as a strategic framework, supports corporate goals and enhances stakeholder value while preserving future resources. Sustainability practices focus on mitigating environmental and social impacts of corporate operations. This study employed a mixed-method Grounded Theory approach to explore sustainability disclosure in Iran while presenting strategies to enhance corporate sustainability and sustainability reporting. The qualitative phase used Grounded Theory, while the quantitative phase applied structural equation modeling to validate the conceptual model. In 2023, 18 in-depth, semi-structured interviews were conducted with purposively sampled experts, including academic professors in accounting, economics, management, engineering, environmental management, business, and social sciences, and senior directors at the Environment Conservation Organization, with quantitative data analyzed using PLS software. Findings showed that micro- and macro-level economic factors, cultural, environmental, and social factors, managerial and corporate governance factors, and technical and structural factors were key drivers of corporate sustainability disclosure strategies. Additionally, economic recovery, a culture prioritizing corporate sustainability, and prioritizing environmental issues were key outcomes of corporate sustainability disclosure. Validation of components revealed that cultural, environmental, and social factors had the strongest impact, while economic factors had the weakest impact, on corporate sustainability disclosure. Furthermore, awareness-raising, continuous training, and allocation of adequate financial resources were critical for advancing corporate sustainability disclosure strategies. پایداری به‌عنوان ساختار راهبردی کسب‌وکار در تحقق اهداف شرکت و جلب رضایت ذی‌نفعان بدون به خطر انداختن منابع مورد نیاز برای آینده مورد توجه قرار گرفته است. شیوه‌های پایداری عمدتاً در مورد افزایش سطح آسیب‌های ناشی از عملیات شرکت‌ها به محیط‌زیست و تأثیرات اجتماعی آن‌ها می‌پردازد. هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر و تعیین‌کننده، بسترها، راهبردها و پیامدهای افشای پایداری شرکتی در ایران است که با رویکرد نظریه مشروعیت و هم ساختاری نهادی تلاش می‌شود الگوی مناسبی برای پایداری شرکتی با استفاده از روش داده‌بنیاد ارائه گردد. در پژوهش حاضر از روش آمیخته استفاده‌شده است که در بخش کیفی آن از رویکرد داده‌بنیاد و در بخش کمی به‌منظور سنجش اعتبار الگوی مفهومی از معادلات ساختاری استفاده‌شده است. پژوهش جاری طی سال 1402 و 1403 صورت پذیرفته است و جامعه آماری آن باتوجه‌به ابعاد ادبیات نوین پایداری شامل: اساتید خبره و مجرب دانشگاهی در رشته‌های حسابداری، اقتصاد، مدیریت، مهندسی و مدیریت محیط‌زیست، کسب‌وکار و علوم اجتماعی و مدیران ارشد سازمان حفاظت از محیط‌زیست می‌باشند. در این راستا، 18 مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته از طریق نمونه‌گیری ترکیبی هدفمند صورت پذیرفته است و به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده های کمی از نرم‌افزار PLS3 بهره گرفته شده است. نتایج نشان داد که عوامل اقتصادی در سطح خرد و کلان؛ عوامل محیطی و اجتماعی؛ عوامل مدیریتی و نظام راهبری شرکتی و عوامل فنی و ساختاری و همچنین فراهم نمودن بستر فرهنگی، اجتماعی و اصلاحات فنی، ساختاری و مدیریتی به‌عنوان عوامل کلیدی از راهبردهای افشای پایداری شرکتی است و بهبود اقتصادی، ارتقا فرهنگ توجه به پایداری شرکتی و توجه به اولویت‌های زیست‌محیطی نیز ازجمله پیامدهای افشای پایداری شرکتی احصا گردید. علاوه بر این، با اعتبارسنجی مؤلفه های نوظهور مشخص شد که عوامل محیطی و اجتماعی و عامل اقتصادی به ترتیب بیشترین و کمترین تأثیر را بر افشای پایداری شرکت‌ها دارند. همچنین آگاهی‌بخشی و آموزش مستمر و تخصیص منابع مالی کافی در جهت حمایت از سیاست‌های تحقق اهداف توسعه پایدار و اولویت‌های توسعه از الزامات تحقق راهبردهای افشای پایداری شرکتی است.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8260_5316bcb50ef3a795fbd53338933817ad.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 09 22 The Effect of Strong Corporate Culture and Sudden CEO Turnovers on the Financial Statement Comparability in Listed Companies in Tehran Stock Exchange تحلیل تأثیر فرهنگ شرکتی نافذ و تغییر ناگهانی مدیر عامل بر مقایسه‌پذیری صورت‌های مالی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران 351 379 8269 10.22099/jaa.2025.52051.2476 FA علی عزیزی گروه حسابداری دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. ناصر ایزدی نیا گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران داریوش فروغی گروه حسابداری دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. 0000-0002-7164-6728 Journal Article 2024 12 31 This study examines the effects of strong corporate culture and sudden CEO turnovers on financial statement comparability. Strong corporate culture enhances financial statement comparability through two channels: clarifying corporate goals and procedures, and reducing managers’ incentives for inaccurate reporting. Sudden CEO turnovers also influence firm performance, financial report quality, and statement comparability. Data from 110 companies listed on the Tehran Stock Exchange were analyzed using systematic elimination sampling over 2013–2022, with hypotheses tested via multivariate panel data regression. Results show that strong corporate culture positively and significantly affects financial statement comparability. Even during sudden CEO turnovers, strong corporate culture positively affects comparability. These findings align with arguments that strong corporate culture reduces managerial opportunism, leading to more consistent decisions in similar economic events and enhancing accounting practices and financial information quality. فرهنگ شرکتی نافذ از دو طریق میتواند بر مقایسهپذیری صورتهای مالی اثر مثبت بگذارد. نخست با شفافسازی اهداف و رویههای شرکت؛ و دوم، با کاهش انگیزه‌ مدیران برای ارائه گزارشگری مالی نادرست. عامل دیگری که نقش کلیدی در عملکرد شرکت، کیفیت گزارشهای مالی و در نهایت قابلیت مقایسه صورتهای مالی دارد، نقش مدیر عامل و تغییر ناگهانی آن است. از اینرو پژوهش حاضر به بررسی تأثیر فرهنگ شرکتی نافذ و تغییر ناگهانی مدیر عامل بر مقایسهپذیری صورتهای مالی میپردازد. بدین منظور دادههای 110 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، با استفاده از روش نمونهگیری حذفی، طی دوره زمانی 10 ساله (1393 تا 1402) تجزیه و تحلیل شده و فرضیههای پژوهش با استفاده از الگوی رگرسیون چند متغیره مبتنی بر داده‌های ترکیبی آزمون شدهاند. نتایج برآورد مدل نشان میدهد که فرهنگ شرکتی نافذ، تأثیر مثبت و معناداری بر قابلیت مقایسه صورت‌های مالی دارد. یافتهها همچنین حاکی از آن است که با وجود تغییر ناگهانی مدیر عامل، فرهنگ شرکتی نافذ بر قابلیت مقایسه صورت‌های مالی تأثیر مثبت میگذارد. بطور کلی این پژوهش برمزایای فرهنگ شرکتی نافذ و قابلیت مقایسه صورتهای مالی تأکید دارد. و مطابق با این استدلال می‌باشد که مدیران در شرکت‌هایی با فرهنگ شرکتی نافذ اقدامات فرصت‌طلبانه کمتری انجام می‌دهند و در نتیجه در مواجهه با رویدادهای اقتصادی مشابه، تصمیم‌گیری یکدست‌تر می‌شود. این چارچوب میتواند به توسعه و گسترش تحقیق در مورد نقش فرهنگ شرکتی نافذ در تأثیرگذاری بر رویههای حسابداری و کیفیت اطلاعات مالی کمک کند.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8269_4299be5ca55cca5efb343bf937bc3dea.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 09 22 The Explanation Relationship Between Proactive Career Behavior, Job Satisfaction and Auditors’ Professional Skepticism: Evidence from the Private Sector of Auditing تبیین روابط میان رفتارهای شغلی پویا، رضایت شغلی و تردید حرفه‏ای حسابرسان: شواهدی از بخش خصوصی حسابرسی 381 423 8266 10.22099/jaa.2025.52778.2494 FA بهمن قادری دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران بهمن بنی مهد استاد، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. فریدون رهنمای رودپشتی استاد، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2025 03 20 This study investigates the effect of proactive career behavior and job satisfaction on auditors’ professional skepticism within Iran’s private auditing sector. The statistical population consisted of auditors employed in private sector auditing firms that are members of the Iranian Association of Certified Public Accountants (IACPA). The sample included 228 auditors from IACPA-member firms in 2024. The research hypotheses were tested using Partial Least Squares (PLS) Structural Equation Modeling. Results indicate that proactive career behavior positively affects professional skepticism and job satisfaction. However, job satisfaction does not affect professional skepticism or mediate the relationship between proactive career behavior and professional skepticism. Audit firms should foster proactive behaviors to enhance skepticism and audit quality. تردید حرفه‌ای سنگ بنای قضاوت‌های حسابرسی است و رعایت آن در تمامی مراحل توسط استانداردهای حسابرسی تأکید شده است. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر آن، برای نخستین بار عوامل فردی را از منظر مفاهیم روانشناسی و بر اساس الگوی شناختی اجتماعی بررسی کرده است. جامعه آماری شامل حسابرسان شاغل در مؤسسه‏های بخش خصوصی و نمونه‌ای ۲۲۸ نفره در سال ۱۴۰۳ بود. نتایج نشان داد که رفتارهای شغلی پویا تأثیر مثبت و معناداری بر تردید حرفه‌ای و رضایت شغلی حسابرسان دارد. با این حال، شواهدی مبنی بر تأثیر معنادار رضایت شغلی بر تردید حرفه‌ای یافت نشد. بنابراین، رضایت شغلی به عنوان عامل میانجی بین رفتارهای شغلی پویا و تردید حرفه‌ای عمل نمی‌کند. این یافته‌ها از نظر غنی‌سازی مبانی نظری روانشناسی شغلی در حوزه حسابرسی و ارائه چارچوبی برای سنجش تأثیر عوامل رفتاری بر کیفیت قضاوت‌ها حائز اهمیت است و می‌تواند مبنای بازطراحی نظام مدیریت منابع انسانی و تحول در استانداردهای حرفه‌ای مؤسسات قرار گیرد.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8266_800022daab1c7a67dbfe820a62824c9f.pdf

پیشرفت‌های حسابداری 2008-9988 17 1 2025 09 22 Designing a Professional Identity Model for Accountants in Government Organizations طراحی مدل هویت حرفه ای حسابداران در سازمان های دولتی 425 461 8262 10.22099/jaa.2025.52108.2480 FA فاروق کریمی دانشجوی دکترای حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران. عسگر پاک مرام دانشیار گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران. عادل شاە ولی زادە استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران. قادر بابایی استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد آذرشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آذرشهر، ایران. 0000-0003-2694-7326 Journal Article 2025 01 05 This study investigates public sector accountants’ professional identity using a mixed-methods approach with a sequential-exploratory design. The qualitative phase employed Grounded Theory to collect and analyze data, followed by quantitative validation. In 2023, 21 in-depth, semi-structured interviews were conducted with purposively sampled experts, including university faculty in accounting, economics, management, and related fields, and financial managers from municipalities in West Azerbaijan province, Iran, until theoretical saturation was reached. Qualitative data were analyzed using MAXQDA, identifying 142 components across six main categories to design a model, which informed quantitative hypotheses tested via Smart PLS software. Findings show that causal conditions shape public sector accountants’ professional identity, which influences identity strategies. Intervening and contextual conditions also affect these strategies, which, in turn, impact outcomes. The results confirm that professional identity drives strategic adaptations, enhancing accountability and public sector performance. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل هویت حسابداران بخش عمومی با رویکرد آمیخته انجام گرفت، تحقیق حاضر از لحاظ هدف، از نوع تحقیقات کاربردی و از نظر نوع روش، روش تحقیق آمیخته محسوب می‌گردد. روش تحقیق پژوهش حاضر، روش پژوهش ترکیبی از نوع طرح متوالی- اکتشافی است که در آن ابتدا داده‌های کیفی گردآوری و تحلیل می‌شوند، جامعه آماری کیفی پژوهش اعضای هیئت‌علمی دانشگاه در رشته‌های مرتبط، معاونین و مدیران مالی شهرداریهای استان آذربایجان غربی که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، مصاحبه با 21 نفر از خبرگان تا رسیدن به نقطه اشباع نظری ادامه یافت، ابزار گردآوری داده‌ها در این بخش پژوهش، مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته بود و برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار Smart PLS- MaxQDA استفاده شد، یافته‌ها نشان داد در بخش کیفی به کمک تکنیک داده بنیاد 142 مؤلفه در قالب 6 مقوله اصلی شناسایی و درنهایت مدل نهایی طراحی و در ادامه در بخش کمی فرضیه‌های پژوهش تدوین شدن، ابـزار اندازهگیری در بخش کمّی، پرسشنامه (استخراج‌شده از بخش کیفی) است، یافته‌های پژوهش نشان دادند که شرایط علی بر هویت حسابداران بخش عمومی، هویت حسابداران بخش عمومی بر راهبردهای هویت حسابداران بخش عمومی و راهبردها بر پیامدهای هویت حسابداران بخش عمومی تأثیر دارند.

https://jaa.shirazu.ac.ir/article_8262_3804a619e1cfc1e158ec1272f29451a0.pdf