بررسی تأثیر مکانیزم‌های کنترلی بر رابطه بین قدرت مدیرعامل و ارزش شرکت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشگاه شهید باهنر کرمان

10.22099/jaa.2019.32078.1810

چکیده

هدف این پژوهش بررسی تأثیر مکانیزم‌های کنترلی بر رابطه بین قدرت مدیرعامل و ارزش شرکت است. در این بررسی قدرت مدیرعامل با استفاده از سه معیار دوره تصدی مدیر‎عامل، دوگانگی نقش مدیرعامل و استقلال هیئت‎ مدیره و ارزش شرکت با نسبت کیو توبین اندازه‌گیری شده‎است. مکانیزم‌های کنترلی به دو دسته مکانیزم درونی و بیرونی تقسیم می‌شوند. از حاکمیت شرکتی و رقابت در بازار محصول به ترتیب به عنوان معیاری جهت سنجش کنترل درونی و بیرونی استفاده شده است. برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از رگرسیون چندمتغیره بهره گرفته‎ شده است. نمونه مورد مطالعه متشکل از ۱۲۲ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره‌ زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ است. یافته‌های حاصل از آزمون فرضیه‌‌های پژوهش نشان می‌دهد که رقابت در بازار محصول و حاکمیت شرکتی رابطه بین قدرت مدیرعامل و ارزش شرکت را تقویت می‌کنند.
. . . . . . . . . . . . . .

کلیدواژه‌ها


برزگر، قدرت‌الله؛ تبارآهنگر، میثم‌طالب و اصابت‌طبری، میثم (۱۳۹۳).  بررسی ارتباط بین رقابت در بازار محصول و مدیریت سود. پژوهش‌های حسابداری مالی، ۶(۴)، ۷۳-۸۸.
پژویان، جمشید و فقیه‌نصیری، مرجان (۱۳۸۸). اثر رقابت‌مندی بر رشد اقتصادی با رویکرد الگوی رشد درون‌زا . پژوهش‌هایاقتصادی، ۱۳(۳۸)، 132-97.
پورحیدری، امید و فروغی، عارف (1398).  بررسی تأثیر نفوذ مدیرعامل بر کیفیت افشای اطلاعات حسابداری . فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، 16(61)، 27-۵۳.
تائبی‌نقندری، امیرحسین؛ تائبی‌نقندری، علی و عباس‌زاده، مهری (۱۳۹۶).  تأثیر تعدیلگری اندازۀ شرکت بر رابطۀ بین حاکمیت شرکتی و عملکرد اقتصادی شرکت‌ها . دانش حسابداری، ۸(۱)، ۱۵۲-۱۸۸.
توانگر حمزه‌کلایی، افسانه و اسکافی‌اصل، مهدی (1397).  ارتباط بین قدرت مدیرعامل، ویژگی‌های کمیته حسابرسی و کیفیت کنترل داخلی . پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 10(38)، 187-۲۰۷.
تیموری‌جامی، یاسمن، شاهچرا، مهشید و حسن‌زاده، علی (۱۳۹۳).  بررسی تأثیر عملکرد شرکت بر رابطۀ بین رقابت در بازار محصول و رتبه نظام حاکمیت شرکتی . تحقیقات توسعه اقتصادی، ۱۳، ۲۵-۴۸.
حساس یگانه، یحیی (۱۳۸۴). فلسفه حسابرسی. چ۱، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
خدامی‌پور، احمد و برزایی، یونس (۱۳۹۲).  بررسی عوامل حاکمیت مؤثر بر کیفیت افشا و تأثیر رقابت بازار بر رابطۀ بین آن‌ها. حسابداری مالی، ۵(۲۰)، ۲۲-۴۱.
دیدار، حمزه؛ منصورفر، غلامرضا و کفعمی، مهدی (1393).  بررسی تأثیر سازوکارهای حاکمیت شرکتی بر شکاف مالیاتی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 21(4)، 409-۴۳۰.
رؤیایی، رمضانعلی و ابراهیمی، محمد (1394).  بررسی تأثیر ویژگی‌های کمیته‌ حسابرسی بر سطح افشای داوطلبانه اخلاق. فصلنامه حسابداری مالی، ۷(۲۵)، ۷۱-۸۸.
سازمان بورس و اوراق بهادار (1391). منشور کمیته حسابرسی ناشران پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، منشور-کمیته-حسابرسی https://www.seo.ir/Page/RnfRqDyvXjR4uFy3BtquPw.
ستایش، محمدحسین و کاظم‌نژاد، مصطفی (۱۳۸۹).  بررسی تأثیر ساختار مالکیت و ترکیب هیئت‌مدیره بر سیاست تقسیم سود شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. دانش حسابداری، شماره ۱، ۲۹-۵۱.
عبدی، محمدرضا و نادعلی، علی‌اکبر (۱۳۹۴).  بررسی تأثیر وجود حسابرس داخلی بر کاهش رخداد تحریف‌های مالی و قانونی و مالیاتی در شرکت‌ها. دانش حسابرسی، ۱۵(۶۱)، ۱۷۳-۱۹۰.
عطایی‌کهل‌دشت، یوسف (1391). تأثیر کیفیت افشا بر رابطۀ بین قدرت مدیرعامل و عملکرد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
غنی‌زاده، محمدتقی (1391). بررسی تأثیر قدرت مدیرعامل بر رابطه بین ویژگی‌های هیئت‌مدیره و عملکرد شرکت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
غیوری‌مقدم، علی؛ حاجب، حمیدرضا و پارسا، حجت (۱۳۹۳).  بررسی تأثیر رقابت در بازار محصول بر کیفیت سود. پژوهش حسابداری، ۴(۱۵)، ۱۹-۳۶.
فخاری، حسین؛ محمدی، جواد و حسن‌نتاج کردی، محسن (1394).  بررسی اثر ویژگی‌های کمیته حسابرسی بر مدیریت سود از طریق اقلام واقعی. مطالعات تجربی حسابداری مالی،12(46)، ۱۳۰-۱۵۴.
کامیابی، یحیی و بوژمهرانی، احسان (1395).  ویژگی‌های کمیته حسابرسی، کیفیت افشا و نسبت غیرموظف اعضای هیئت‌مدیره. پژوهش‌های تجربی، 2(6)، 191-۲۱۸.
معطوفی، علیرضا و طبرسا، منا (1397).  تأثیر قدرت مدیریت بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام: رویکرد فرصت‌طلبانه مدیریت. فصلنامه بورس اوراق بهادار، 11(44)، ۵-۲۲.
نمازی، محمد؛ رضایی، غلامرضا و ممتازیان، علیرضا (1393).  رقابت در بازار محصول و کیفیت اطلاعات حسابداری. پیشرفت‌های حسابداری، 6(2)، ۱۳۱-۱۶۶.
نمازی، محمد و کرمانی، احسان (۱۳۸۷).  تأثیر ساختار مالکیت بر عملکرد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار .تهران.بررسی‌هایحسابداریوحسابرسی، شماره ۵۳، ۸۳-۱۰۰.
Abdi, M., & Nad Ali, A. (2015). Investigating internal auditors effect on reducing the occurrence of financial, legal and tax distortions. Auditing Knowledge, 15(61), 173-190. (In Persian)
Alchian, A. A. (1950). Uncertainty, evolution, and economic theory. Journal of Political Economy, 58(3), 211-221.‏
Alimov, A. (2014). Product market competition and the value of corporate cash: Evidence from trade liberalization. Journal of Corporate Finance, 25, 122-139.‏
Atayei K., Y. (2012). The impact of disclosure quality on CEO power and firm performance in firms listed in Tehran Stock Exchange, M.Sc. Thesis, Islamic Azad University, Central Tehran Branch. (In Persian)
Bame-Aldred, C. W., Brandon, D. M., Messier Jr, W. F., Rittenberg, L. E., & Stefaniak, C. M. (2012). A summary of research on external auditor reliance on the internal audit function. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 32(sp1), 251-286.‏
Barzegar, G., Talebtabaar A., M., & Esabat Tabari. E. (2014). Investigating product market competition and earnings management relationship. Journal of Financial Accounting Research, 6(4), 73-88. (In Persian)
Bebchuk, L. A., Cremers, K. M., & Peyer, U. C. (2011). The CEO pay slice. Journal of Financial Economics, 102(1), 199-221.‏
Bebchuk, L., Cohen, A., & Ferrell, A. (2008). What matters in corporate governance? The Review of Financial Studies, 22(2), 783-827.‏
Berger, R., Dutta, S., Raffel, T., & Samuels, G. (2008). Innovating at the top: How global CEOs drive innovation for growth and profit. Springer‏.
Bhagat, S., & Black, B. (2001). The non-correlation between board independence and long-term firm performance. Journal of Corporation Law, 27(2):231-274.
Boyd, B. K. (1995). CEO duality and firm performance: A contingency model. Strategic Management Journal, 16(4), 301-312.‏
Brickley, J. A. (2003). Empirical research on CEO turnover and firm-performance: A discussion. Journal of Accounting and Economics, 36(1-3), 227-233.
Brickley, J. A., Coles, J. L., & Terry, R. L. (1994). Outside directors and the adoption of poison pills. Journal of Financial Economics, 35(3), 371-390.‏
Bushee, B. J. (1998). The influence of institutional investors on myopic R&D investment behavior. Accounting Review, 73(3), 305-333.‏
Chen, S., Wang, K., & Li, X. (2012). Product market competition, ultimate controlling structure and related party transactions. China Journal of Accounting Research, 5(4), 293-306.‏
Cheng, P., Man, P., & Yi, C. H. (2013). The impact of product market competition on earnings quality. Accounting & Finance, 53(1), 137-162.‏
Cotter, J. F., Shivdasani, A., & Zenner, M. (1997). Do independent directors enhance target shareholder wealth during tender offers? Journal of Financial Economics, 43(2), 195-218.‏
Curry, B., & George, K. D. (1983). Industrial concentration: A survey. The Journal of Industrial Economics, 31(3), 203-255.‏
Daily, C. M., & Johnson, J. L. (1997). Sources of CEO power and firm financial performance: A longitudinal assessment. Journal of Management, 23(2), 97-117.‏
Dalton, D. R., Daily, C. M., Johnson, J. L., & Ellstrand, A. E. (1999). Number of directors and financial performance: A meta-analysis. Academy of Management Journal, 42(6), 674-686.‏ ‏
Didar, H., Mansourfar, G., & Kafami, M. (2014). Corporate governance mechanisms effect on tax gap of firms listed in Tehran Stock Exchange. Accounting and Auditing Review, 21(4), 409-430. (In Persian)
Earnhart, D., & Lizal, L. (2006). Effects of ownership and financial performance on corporate environmental performance. Journal of Comparative Economics, 34(1), 111-129.‏
Fakhari, H., Mohammadi, J., & Hasannataj K. M. (2015). Audit committee characteristics and real earnings management. Empirical Studies in Financial Accounting, 12(46), 130-154. (In Persian)
Fama, E. F., & Jensen, M. C. (1983). Separation of ownership and control. The Journal of Law and Economics, 26(2), 301-325.
Finkelstein, S., & D'aveni, R. A. (1994). CEO duality as a double-edged sword: How boards of directors balance entrenchment avoidance and unity of command. Academy of Management Journal, 37(5), 1079-1108.‏
Ghanizadeh, M. (2012). CEO power effect on board characteristics and firm performance relationship, M.Sc. Thesis, Islamic Azad University, Central Tehran Branch. (In Persian)
Ghayoury Moghadam, A., Hajeb, H., & Parsa, H. (2015). Investigation of the impact of product market competition on earnings quality of listed firms in Tehran Stock Exchange. Journal of Accounting Research, 4(4), 19-34. (In Persian)
Giroud, X., & Mueller, H. M. (2010). Does corporate governance matter in competitive industries? Journal of Financial Economics, 95(3), 312-331.
Gompers, P., Ishii, J., & Metrick, A. (2003). Corporate governance and equity prices. The Quarterly Journal of Economics, 118(1), 107-156.‏
Gul, F. A., & Leung, S. (2004). Board leadership, outside directors’ expertise and voluntary corporate disclosures. Journal of Accounting and Public Policy, 23(5), 351-379.‏
Haleblian, J., & Finkelstein, S. (1993). Top management team size, CEO dominance, and firm performance: The moderating roles of environmental turbulence and discretion. Academy of Management Journal, 36(4), 844-863.
Hamori, M., & Kakarika, M. (2009). External labor market strategy and career success: CEO careers in Europe and the United States. Human Resource Management, 48(3), 355-378.‏
Han, S., Nanda, V. K., & Silveri, S. (2016). CEO power and firm performance under pressure. Financial Management, 45(2), 369-400.
Han, W., Zhuangxiong, Y., & Jie, L. (2018). Corporate social responsibility, product market competition, and product market performance. International Review of Economics & Finance, 56, 75-91.‏
Hart, O. D. (1983). The market mechanism as an incentive scheme. The Bell Journal of Economics, 14(2), 366-382.
Hasas Yeghaneh, Y. (2004). Audit philosophy. Tehran: Elmi va Farhangi Publications, First Edition. (In Persian)
Haushalter, D., Klasa, S., & Maxwell, W. F. (2007). The influence of product market dynamics on a firm's cash holdings and hedging behavior. Journal of Financial Economics, 84(3), 797-825.‏
Herfindal, O. C. (1959). Copper costs and prices: 1870-1957. Baltimore: Johns Hopkins Press.
Hermalin, B. E., & Weisbach, M. S. (1991). The effects of board composition and direct incentives on firm performance. Financial Management, 20(4), 101-112.‏
Huang, J., Jain, B. A., & Shao, Y. (2017). CEO power, product market competition and the acquisition motive for going public. Accounting & Finance, 1-29.
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360.
Jun Lin, Z., Xiao, J. Z., & Tang, Q. (2008). The roles, responsibilities and characteristics of audit committee in China. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 21(5), 721-751.‏
Kamyabi, Y., & Boozhmehrani, E. (2017). Audit committee characteristics, quality of disclosure and proportion of non-executive directors. Empirical Research in Accounting, 6(2), 191-218. (In Persian)
Khodamipour, A., & Barzaei, Y. (2013). Investigating the ruling factors affecting the quality of disclosure and the impact of market competition on this relationship. Financial Accounting, 5(20), 22-41. (In Persian)
Kumar, J. (2004). Does ownership structure influence firm value? Evidence from India. The Journal of Entrepreneurial Finance and Business Ventures, 9(2), 61-93.‏
Landier, A., Sauvagnat, J., Sraer, D., & Thesmar, D. (2012). Bottom-up corporate governance. Review of Finance, 17(1), 161-201.‏
Levin, A., Lin, C. F., & Chu, C. S. J. (2002). Unit root tests in panel data: Asymptotic and finite-sample properties. Journal of Econometrics, 108(1), 1-24.‏
Li, G., & Li, J. (2018). Managerial diversion, product market competition, and firm performance. China Economic Review, 50, 240-264.‏
Li, M., Lu, Y., & Phillips, G. M. (2018). CEOs and the product market: When are powerful CEOs beneficial? Journal of Financial and Quantitative Analysis, 1-32.‏
Lisic, L. L., Neal, T. L., Zhang, I. X., & Zhang, Y. (2016). CEO power, internal control quality, and audit committee effectiveness in substance versus in form. Contemporary Accounting Research, 33(3), 1199-1237.‏
Magnusson, M., & Enarsson, J. (2017). The relationship between firm performance and CEO turnover with CEO entrenchment as a moderator: An empirical study on the Swedish market.‏
Matoufi, A., & Tabarsa, M. (2019). CEO power and future stock price crash risk: Opportunistic approach to power. Quarterly Journal of Securities Exchange, 11(44), 5-22.
Mehran, H. (1995). Executive compensation structure, ownership, and firm performance. Journal of Financial Economics, 38(2), 163-184.‏
Namazi, M., & Kermani, E. (2009). Ownership structure and performance of firms listed in Tehran Stock Exchange. Accounting and Auditing Review, 15(4), 83-100.
Namazi, M., Rezaei, G., & Momtazian, A. (2015). Product market competition and accounting information quality. Journal of Accounting Advances, 6(2), 131-166
Oregan, N. (2002). Market share: The conduct to future success? European Business Review, 14(4), 287-293.
Othman, R., Ishak, I. F., Arif, S. M. M., & Aris, N. A. (2014). Influence of audit committee characteristics on voluntary ethics disclosure. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 145, 330-342.‏
Papadakis, V. M. (2006). Do CEOs shape the process of making strategic decisions? Evidence from Greece. Management Decision, 44(3), 367-394.‏
Pejouyan, J., & Faghih Nasiri, M. (2009). The impact of competitiveness on economic growth by endogenous growth model. Iranian Journal of Economic research, 13(38), 97-132. (In Persian)
Perez-Gonzales, F., & Guadalupe, M. (2005). The impact of product market competition on private benefits of control. Institute of Economic Research, Hitotsubashi University.
Porter, M. E. (2002). Microeconomic foundation of competitiveness, a new agenda for international aid institute for strategy and competitiveness. Harvard Business Review, 57(2): 137-145.
Pourheidari, O., & Forughi, A. (2019). Investigating the effect of management influence on disclosure quality of accounting information. Empirical Studies in Financial Accounting, 16(61), 27-53. (In Persian)
Royaei, R., & Ebrahimi, M. (2015). The effects of audit committee characteristics on voluntary disclosure of ethics. Quarterly Financial Accounting Journal, 7(25), 71-88. (In Persian)
Sah, R. K., & Stiglitz, J. E. (1986). The architecture of economic systems: Hierarchies and polyarchy. The American Economic Review, 76(4), 716-727.
Schmidt, K. M. (1997). Managerial incentives and product market competition. The Review of Economic Studies, 64(2), 191-213.
Setayesh, M., & Kazemnejad, M. (2012). The effects of ownership structure and board composition on dividend policy of firms listed in Tehran Stock Exchange (TSE). Journal of Accounting Knowledge, 1(1), 29-51. (In Persian)
Sheikh, S. (2018 a). Corporate social responsibility, product market competition, and firm value. Journal of Economics and Business, 98, 40-55.‏
Sheikh, S. (2018 b). CEO power, product market competition and firm value. Research in International Business and Finance, 46, 373-386.‏
Smith, R. (2003). Audit committees combined code guidance. London: Financial Reporting Council.‏
Stock Exchange Organization. (2012). Charter of Audit Committee for Firms Listed in Tehran Stock Exchange and Iranian OTC, https://www.seo.ir/Page/RnfRqDyvXjR4uFy3BtquPw. (In Persian)
Taebi Noghondari, A. H., Taebi Noghondari, A., & Abbaszadeh, M. (2017). Moderating effect of firm size on corporate governance and corporate economic performance relationship. Journal of Accounting Knowledge, 8(1), 155-182. (In Persian)
Tangjitprom, N. (2013). The role of corporate governance in reducing the negative effect of earnings management. International Journal of Economics and Finance, 5(3), 213-220.
Tavangar Hamzekolaei, A., & Escafi Asl, M. (2018). CEO power, audit committee characteristics and internal controls quality. Financial Accounting and Auditing Research, 10 (38), 187-207. (In Persian)
 Teymouri Jaami Y., Shaahchera M., & Hassanzadeh A. (2014). Corporate performance effect on product market competition and corporate governance rank. Economic Development Research, 4(13), 25-48. (In Persian)
Ting, H. I., Chueh, H., & Chang, P. R. (2017). CEO power and its effect on performance and governance: Evidence from Chinese banks. Emerging Markets Review, 33(2), 42-61.‏
Yermack, D. (1996). Higher market valuation of companies with a small board of directors. Journal of Financial Economics, 40(2), 185-211.‏