اثر تعدیل‌کنندگی نوع مالکیت نهایی شرکت‌ها بر رابطۀ بین سود سهام تقسیمی و کیفیت سود

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار حسابداری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استادیار اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

مطالعات متعددی در بورس اوراق بهادار تهران به بررسی تاثیر سود سهام تقسیمی بر کیفیت سود پرداخته‌اند؛ اما مطالعات کمی به بررسی تاثیر سود سهام تقسیمی بر کیفیت سود در شرایطی که نوع مالکیت شرکت‌ها متفاوت باشد، پرداخته‌اند؛ از اینرو هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثر تعدیل‌کنندگی نوع مالکیت نهایی شرکت‌ها بر رابطۀ بین سود سهام تقسیمی و کیفیت سود است. سنجش متغیر کیفیت سود با استفاده از متغیرهای پایداری سود، کیفیت اقلام تعهدی و ارتباط سود با واکنش سرمایه‌گذاران انجام می‌شود. بدین منظور، نمونه‌ای متشکل از 720 سال- شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1387-1394 با استفاده از رگرسیون چندمتغیره بررسی شده‌ است. نتایج پژوهش نشان داد در شرکت‌هایی که سود سهام پرداخت می‌شود‌، سود سهام تقسیمی با پایداری بیشتر سود، کیفیت اقلام تعهدی بالاتر و پیام رسانی بیشتر سود ارتباط دارد و می‌توان فرضیه محتوای اطلاعاتی سود سهام تقسیمی را برای شرکت‌های ایرانی تائید کرد؛ اما نوع مالکیت شرکت‌ها می‌تواند بر شدت این رابطه تاثیرگذار باشد، به گونه‌ای که نقش پیام رسانی سود سهام تقسیمی در ارتباط با کیفیت سود در شرکت‌های با ساختار مالکیت دولتی در مقایسه با شرکت‌های غیردولتی کمتر است.

کلیدواژه‌ها


ابراهیمی، کاظم؛ بهرامی نسب، علی و جعفری‌پور، خدیجه (1395)، بررسی تأثیر کیفیت حسابداری بر عدم تقارن اطلاعاتی با در نظر گرفتن چرخة عمر شرکت‌ها، دانش حسابداری مالی، 3 (1)، 93-110.

بنی مهد، بهمن و باغبانی، تهمینه (1388)، اثر محافظه‌کاری حسابداری، مالکیت دولتی، اندازة شرکت و نسبت اهرم مالی بر زیان‌دهی شرکت‌ها، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 16 (5)، 73-50.

تهرانی، رضا و ذاکری، حامد (1388)، بررسی رابطة بین کیفیت سود و سود تقسیمی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه بورس اوراق بهادار، 2 (5)، 39-55.

ثقفی، علی؛ بولو، قاسم و محمدیان، محمد (1390)، کیفیت اطلاعات حسابداری، سرمایه‌گذاری بیش از حد و جریان نقد آزاد، پیشرفت‌های حسابداری، 3 (2)، 37-63.

خدادای، ولی؛ قلمبر، محمد حسین و چراغی نیا، علی (1395)، بررسی تأثیر سیاست تقسیم سود بر رابطة بین کیفیت سود و حق‌الزحمة حسابرسی، دانش حسابداری مالی، 3 (1)، 111-133.

خواجوی، شکرالله؛ بهپور، منصور؛ ممتازیان، علیرضا و صالحی‌نیا، محسن (1393)، بررسی رابطة متقابل رشد و سودآوری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از سیستم معادلات همزمان، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 21 (1)،  73-88.

ستایش، محمد حسین؛ ممتازیان، علیرضا و بهپور، سجاد (1394)، بررسی رابطة غیرخطی بین رشد و سودآوری در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، مدیریت دارایی و تأمین مالی، 3(4)، 51-66.

طالب‌نیا، قدرت‌الله و صدیقی کمالی، لیلا (1396)، بررسی مقایسه‌ای تأثیر نوع مالکیت دولتی و خصوصی بر کیفیت سود شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، مجله تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 34، 42-57.

عزیزی، شهریار (1392)، متغیرهای میانجی، تعدیل‌گر و مداخله‌گر در پژوهش‌های بازاریابی: مفهوم، تفاوت‌ها آزمون‌ها و رویه‌های آماری، فصلنامه علمی‌پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین، 3 (2)، 155-174.

علوی طبری، سید حسن؛ مجتهدزاده، ویدا؛ سلیمانی امیری، غلامرضا و عاملی، یلدا (1388)، رابطة کیفیت سود و سود تقسیمی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 16 (3)، 93-106.

فرج‌زاده دهکردی، حسین؛ همتی، حسن و برزده، امیر (1392)، بررسی رابطة بین تقسیم سود و کیفیت سود شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، پژوهش حسابداری، 3(4)، 83-107.

محمدی، شاپور؛ قالیباف، حسن و مشکی، مهدی (1388)، بررسی اثر ساختار مالکیت بر بازدهی و ارزش شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، تحقیقات مالی، 11 (28)، 69-88.

منصورفرد، غلامرضا؛ دیدار، حمزه و ارسلانلو، لیلا (1394)، بررسی کیفیت سود در شرکت‌های با سهام‌داران عمدة دولتی و غیر دولتی بورس اوراق بهادار تهران، پیشرفت‌های حسابداری، 7 (2)، 149-181.

مهام، کیهان و علی‌محمدی، علی‌محمد (1390)، رابطة بین وضعیت پرداخت سود سهام و کیفیت سود، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، 9 (34)، 129-149.

مهرانی، ساسان؛ کرمی، غلامرضا؛ مردای، محمد و اسکندر، هدی (1389)، بررسی رابطة بین سرمایه‌گذاران نهادی و کیفیت گزارشگری مالی. پیشرفت‌های حسابداری، 2 (1)، 227-249. 

Aharony, J., & Swary, I. (1980). Quarterly dividend and earnings announcements and stockholders’ returns: An empirical analysis. Journal of Finance,35(1), 1–12.

Alavi Tabari, S. H., Mojtahedzadeh, V., & Amiri, G. S. (2009). The relationship of earnings quality and dividend: listed companies in TSE. Journal of the Accounting and Auditing Review, 16(3), 93–106. (In Persian).

Anderson, H. D., Chi, J., Ing-aram, C., & Liang, L. (2011). Stock dividend puzzles in China. Journal of the Asia Pacific Economy, 16(3), 422–447.

Azizi, SH. (2013). Mediator, moderator and intervening variables in marketing researches: conceptualization, differences and statistical procedures and tests. Journal of New Marketing Research, 3(2), 157–176. (In Persian).

Bani Mahd, B., & Baghbani, T. (2010). The effect of accounting conservatism, governmental ownership, firm size and financial leverage on unprofitability of companies. Accounting and Auditing Review, 16(4), 50-73. (In Persian).

Bhattacharya, S. (1979). Imperfect information, dividend policy and “the bird in the hand” fallacy. Bell Journal of Economics,10 (1), 259–276.

Boubakri, N., Cosset, C. J., & Smaoui, H. (2012). The impact of political on firm’s operating performance and financing decision. Jornal of Financial Research, 35(3), 397-423.

Brav, A., Graham, J. R., Harvey, C. R., & Michaely, R. (2005). Payout policy in the 21st century. Journal of Financial Economics, 77, 483–527.

Caskey, J., & Hanlon, M. (2013). Dividend policy at firms accused of accounting fraud dividend policy at firms accused of accounting fraud. Contemporary Accounting Research, 30(2), 818-850.

Caskey, J., & Hanlon, M. (2005). Do Dividends Indicate Honesty? The Relation between Dividends and the Quality of Earnings. Working Paper, University of Michigan.

Chen, C. J., Ding, Y., & Kim, C. F. (2006). Politically Connected Firms, Legal Enforcement and Analysts’ Forecast Attribute. Working paper.

Chen, S., Shevlin, T., & Tong, Y. H. (2007). Does the pricing of financial reporting quality change around dividend changes? Journal of Accounting Research, 45(1), 1-40.

Chen, D., Liu, H., & Huang, C. (2009). The announcement effect of cash dividend changes on share prices: An empirical analysis of China. The Chinese Economy, 42(1), 62-85.

Cohen, D. A. (2008). Does information risk really matter? An analysis of the determinants and economic cones-quences of financial reporting quality. Asia-Pacific Journal of Accounting and Economics, 15(2), 69-90

DeAngelo, H., DeAngelo, L., & Skinner, D. J. (2004). Are dividens disappering? Divdend concentration and the concertation of earnings. Journal of Financial Economics, 72(3), 425-456.

DeAngelo, H., DeAngelo, L., & Skinner, D. J. (2008). Corporate payout policy. Foundations and Trends in Finance, 3, 95–287.

Dechow, P. M., & Dichev, I. D. (2002). The quality of accruals and earnings: The role of accrual estimation errors. Accounting Review, 77(s1), 35–59.

Deng, L., Li, S., & Liao, M. (2017). Dividends and earnings quality. International Review of Economics & Finance, 48(2), 255–268.

Ebrahimi, S., & Bahraminasab, A. (2016). The effect of accountings quality on information asymmetry, considering the companies’ life cycle. Journal of Financial Accounting Knowledge, 3(1), 93-110. (In Persian).

Farajzade Dehkordi, H, Hemmati, H., & Barzdeh, A. (2013). An investigation of the relation between the dividend-paying status and earnings quality in Tehran Stock Exchange. Journal of Accounting Researches, 3(3), 83–107. (In Persian).

Graham, J. R., & Kumar, A. (2006). Do dividend clienteles exist? Evidence on dividend preferences of retail investors. Journal of Finance, 61(3), 1305-1336.

Grullon, G., Michaely, R., Benartzi, S., & Thaler, R. H. (2005). Dividend changes do not signal changes in future profitability. Journal of Business, 78(5), 1659-1682.

Hanlon, M., Myers, J., & Shevlin, T. (2007). Are Dividends Informative about Future Earnings? Working paper, University of Washington.

Healy, P. M., & Palepu, K. G. (1988). Earnings information conveyed by dividend initiations and omissions. Journal of Financial Economics, 21(2), 149–175.

Jung, T., Pei, CH., & Fang, T. (2017). The relationship among information asymmetry, dividend policy and ownership structure. Finance Research Letters, 20(February), 1-12.

Kane, A., Lee, Y. K., & Marcus, A. (1984). Earnings and dividend announcements: Is there corroboration effect? Journal of Finance, 39, 1091-1099.

Khajavi, Sh., Behpur, S., Momtazian, A., & Salehinia, M. (2014). Investigating the relationship between growth and profitability of the companies listed in Tehran Stock Exchange Using a Simultaneous Equations System. Journal of the Accounting and Auditing Review, 21(1), 73–88. (In Persian).

Khodadadi, V., Qalambor, M. H., & Cheraghi nia, A. (2015). The effect of the dividend policy on the relationship between earnings quality and audit fees in Tehran Stock Exchange. A Quarterly Journal of Empirical Research of Financial Accounting, 3(1), 111–133. (In Persian).

Linter, J. (1956). Distribution of incomes of corporations among dividends, retained earnings, and taxes. American Economic Review, 46, 97–113.

Maham, K., & Alimohammadi, A. M. (2011). The association between dividend paying status and the quality of earnings. Empirical Studied Financial Accounting Quarterly, 9(34), 129–149. (In Persian).

Mansourfar, G., Didar, H., Arsalanloo, L. (2015). Earnings quality among companies with governmental and non-governmental major shareholders in Tehran Stock Exchange. Journal of Accounting Advances, 7 (2), 149-181. (In Persian).

McNichols, M. F. (2002). Discussion of the quality of accruals and earnings: The role of accrual estimation errors. Accounting Review, 77(1), 61–69.

Mehrani, S., Karami, G., Moradi, M., & Eskandar, H. (2010). Investigating the relationship between institutional investors and financial reporting quality. journal of Accounting Advances, 2(1), 227-249. (In Persian).

Miller, M. H., & Modigliani, F. (1961). Dividend policy, growth, and the valuation of shares. Journal of Business, 34(4), 422–433.

Miller, M. H., & Rock, K. (1985). Dividend policy under asymmetric information. Journal of Finance, 40, 1031–1051.

Mohammadi, S., Ghalibaf, H., & Meshki, M. (2010). The effects of ownership structure(mix and concentration) on firm's return and value in the Tehran Stock Exchange (TSE). Financial Research Journal, 11(28), 69-88. (In Persian).

Nissim, D., & Ziv, A. (2001). Dividend changes and future profitability. Journal of Finance, 56(6), 2111–2133.

Ohlson, J. A. (1995). Earnings, book values, and dividends in equity valuation. Contemporary Accounting Research, 11(2), 661-687.

Ohlson, J. A. (1999). On transitory earnings. Review of Accounting Studies, 4(4), 145-162.

Sagafi, A., Mohammadian, M., Mehtari, Z. (2011). The association between accounting information quality, overinvestment and free cash flow. Journal of the Accounting Advances, 3 (2), 37–63. (In Persian).

Schipper, K., & Vincent, L. (2003). Earnings quality. Accounting Horizons, 17, 97-110.

Skinner, D. J., & Soltes, E. (2011). What do dividends tell us about earnings quality? Review of Accounting Studies, 16(1), 1–28.

Setayesh, M., Momtazeyan, A., & Pepor, S. (2013). Investigating the relationship onlinear between growth and profitability of the companies listed in tehran stock exchange using a simultaneous equations system. Journal of asset management and financing, 3(4), 51–66. (In Persian).

Talebnia, G., & Sedighikamal, L. (2017). Survey of comparing the effect of ownership type ( public and private ) on the earnings quality of firms listed in Tehran Stock Exchange. Accounting and Auditing Research, 9(34), 42-57. (In Persian).

Tehrani, R., & Zakeri, H. (2010). The relationship of earnings quality and dividend in listed companies on Tehran Stock Exchange. Journal of Securities Exchange, 2(5), 39–55. (In Persian).

Thanatawee, Y. (2014). Ownership structure and dividend policy: Evidence from China. International Journal of Economics and Finance, 6(8), 1-8.

Tong, Y. H., & Miao, B. (2011). Are dividends associated with the quality of earnings? Accounting Horizons, 25(1), 183–205.