تدوین مدل حق‌الزحمه خدمات حسابرسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حسابداری دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه حسابداری دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استاد یارگروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانشیار علوم اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

حق‌الزحمه حسابرسی، به عوامل متعددی از جمله ویژگی‌های موسسه حسابرسی، ویژگی‌های صاحبکار، شرایط حرفه، استفاده کنندگان، شرایط رقابتی، محیطی و ... بستگی دارد. در این پژوهش، به منظور بررسی جامع عوامل موثر بر حق‌الزحمه، با مصاحبه عمیق خبرگان، از روش کیفی و رویکرد مبتنی بر نظریه‌پردازی زمینه‌ای استفاده و نتایج در قالب یک مدل استخراج شده است. برای اعتباربخشی به نتایج پژوهش از معیارهای زاویه‌بندی (اجماع/مثلث‌سازی) داده‌ها، کنترل اعضا و مقبولیت استفاده شده است. طبق نتایج و مدل ارائه شده، اندازه موسسه، میزان رعایت آیین رفتار حرفه‌ای، ارزش (ارزشمند بودن) کار برای صاحبکار و ویژگی‌ها و اعتبار مدیران و شرکا مهم‌ترین عوامل موثر در سطح موسسه حسابرسی، اندازه، ریسک، توان تقاضای کیفیت، هدف صاحبکار از حسابرسی و حاکمیت شرکتی اثربخش مهم‌ترین عوامل در سطح صاحبکار و درک استفاده‌کنندگان و ذینفعان کلیدی از حسابرسی، نگرش و ویژگی‌های سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیرندگان و تدوین مقررات و ضوابط اثربخش، مهم‌ترین عوامل در سطح حرفه و شرایط محیطی شناخته شد که در صورت اتخاذ راهبردهای لازم و وجود زمینه مناسب در سطح کلان و حرفه حسابرسی از جمله فراهم شدن بستر اقتصادی، بازار، قدرت نهادهای ناظر بر حرفه حسابرسی و تعامل سازنده این نهادها با دولت و قانون‌گذاران منجر به دستیابی به حق‌الزحمه معقول می‌گردد. مجموعه این عوامل به همراه پیامدهای حق‌الزحمه معقول، مدل حق‌الزحمه خدمات حسابرسی را تشکیل می‌دهند.

کلیدواژه‌ها


استراوس، آنسلم و کوربین، جولیت (1998)، اصول روش تحقیق کیفی، نظریه مبنایی- رویه‌ها و شیوهها، ترجمة محمدی، بیوک، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1390.

بازرگان، عباس (1394)، مقدمه‌ای بر روش‌های تحقیق کیفی و آمیخته: رویکردهای متداول در علوم رفتاری، تهران: نشر دیدار.

حریری، نجلا (1385)، اصول و روش‌های پژوهش کیفی، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

رجبی، روح‌الله (1383)، عوامل مؤثر بر قدرت حرفه‌ای حسابرسی مستقل. پایان‌نامه دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده مدیریت و حسابداری.

افشار زیدآبادی، فاطمه؛ علی­نژاد ساروکلائی، مهدی و زیدآبادی، مهدی. (1394)، بررسی تأثیر ویژگی‌های حسابرس و مالکیت مدیریتی بر سطح نگهداشت وجه نقد، مجله پیشرفت‌های حسابداری دانشگاه شیراز،7 (2)، ص 1-32.

صلصالی، مهوش؛ فخرموحدی، علی و چراغی، محمدعلی. (1386)، تحقیق گراندد تئوری در علوم پزشکی (فلسفه و اصول کاربردی)، تهران: بشری-تحفه.

علوی طبری، سید حسین؛ رجبی، روح­اله و شهبازی، منصوره. (1390)، رابطه نظام راهبری و حق‌الزحمة حسابرسی مستقل شرکت‌ها، مجله دانش حسابداری، 2(2)، 75-101.

مشایخی، بیتا؛ مهرانی، کاوه؛ رحمانی، علی و  مداحی، آزاده. (1392)، تدوین مدل کیفیت حسابرسی، فصل‌نامه بورس اوراق بهادار، 23(3)، 103-137.

مهرانی، ساسان و جمشیدی اوانکی، کورش (1390)، عوامل مؤثر بر تعیین حق‌الزحمة حسابرسی، فصل‌نامه حسابدار رسمی، 3(1)، 60-78.

موسوی شیری، سید محمود و پهلوان، مریم (1394)، توازن بین مسئولیت‌های حسابرسی و عمل بازاریابی توسط اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران، مجله پیشرفت‌های حسابداری دانشگاه شیراز، 3(69)، 183-218.

نیک‌بخت، محمدرضا؛ بزرگ اصل، موسی و آزادی، کیهان. (1395)، ارائه مدلی جامع برای قیمت‌گذاری خدمات حسابرسی با استفاده از منطق فازی، مجله دانش حسابداری مالی، 3(3)، ص 97-116.

نیک‌بخت، محمدرضا و تنانی، محسن (1389)، آزمون عوامل مؤثر بر حق‌الزحمة حسابرسی صورت‌های مالی، مجله پژوهش‌های حسابداری مالی، 2(2)، 111-132.

Afshar zeidabadi, F., Alinezhad Sarokolaee, M., & Zeidabadinezhad, M. (2015). Studying the effect of auditor's characteristics and managerial ownership on cash holding level. Journal of Accounting Advances, 7(2), 1-32 . (In persian)

Alavi Tabari, S., Rajabi, R., & Shahbazi, M. (2011). The relationship between corporate governance and audit fees.Journal of Accounting Knowledge , 2(5), 75-101. (In persian)

Bazargan, A. (2015). Introduction to qualitative and mixed research methods: common approaches in behavioral sciences, Tehran: Didar Publishing.(In persian)

Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research, techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks, CA: Sage.

Craswell, A. T., Francis, J. R. & Taylor, S. L. (1995). Auditor brand name reputations and industry specializations. Journal of Accounting and Economics, 20, 297-322.

Eshleman, J. D. (2013). The effect of audit market concentration on audit pricing and audit quality: The role of the size of the audit market. Retrieved from: https: digitalcommons.lsu.edu/ gradschool_dissertations/1317.

Francis, J. R. (1984). The effect of audit firm size on audit prices. Journal of Accounting and Economics, 6, 133-151.

Francis, J. R., & Stokes, D. (1986). Audit prices, audit differentiation, and scale economies: Further evidence from the Australian audit market. Journal of Accounting Research, 24, 383-393.

Gist, W. (1992). Explaining variability in external audit fees. Accounting & Business Research, 23(1), 74-79.

Hariri, N. (2006). Principles and methods of qualitative research, Tehran: Islamic Azad University, Tehran Science and Research Branch. (In persian)

Hay, D. (2013). Further evidence from meta-analysis of audit fee research. International Journal of Auditing, 17(2), 162-176.

Hay, D., Knechel, W. R., & Wong, N. (2006). Audit fees: A meta-analysis of the effect of supply and demand attributes. Contemporary Accounting Research, 23(1), 141–92.

Maher, M. W., Tiessen, P., Colson, R., & Broman, A. J. (1992). Competition and audit fees. The Accounting Review, 67 (January), 199-211.

Mashayekhi, B., Mehrani, K., Rahmani, A,. & Madahi, A. (2013). Development of audit quality model, Securities Exchange Quarterly, 23 (3), 103-137. (In persian)

Mehrani, S,. &  Jamshidi Evanki, K. (2011). Factors affecting the determination of auditing fees, Official Accountant Quarterly, 3(1), 60-78. (In persian)

Menon, K., & Williams, D. D. (2001). Long-term trends in audit fees. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 20(1), 115-136.

Mousavi shiri, M., & Pahlavan, M. (2016). Balancing between marketing and auditing responsibility by members of iranian association of certified public accountants. Journal of Accounting Advances, 7(2), 183-218. (In persian)

Nikbakht, M. R., Bozorgasl, M., & Azadi, k. (2016). A comprehensive model for auditing service pricing using fuzzy logic. Journal of Financial Accounting Knowledge, 3(3), 97-116. (In persian)

Nikbakht, M., & Tanani, M. (2010). Test of factors influencing financial audit fees. Journal of Financial Accounting Research, 2(2), 111-132 . (In persian)

O'Keefe, T., Simunic, D., & Stein, M. (1994). The production of audit services: Evidence from a major public accounting firm. Journal of Accounting Research, 32, 241-261.

Power, M, K., & Gendron, Y. (2015(. Qualitative research in auditing: A methodological roadmap. A Journal of Practice and Theory, 34(2), 147-165.

Rajabi, R. (2004). Factors affecting the professional power of independent auditing, PhD Thesis, Allameh Tabatabai University, School of Management and Accounting. (In persian)

Rusmanto, T., & Waworuntu, S. R. (2015). Factors influencing audit fee in Indonesian publicly listed companies applying. GCG: Procedia - Social and Behavioral Sciences, 172, 63-67.

Salsali, M., Fakhrem Vahdi, A. & Cheraghi, M.A. (2007), Grand theory research in medical sciences (philosophy and applied principles), Tehran: Humanities-Gifts. (In persian)

Simon, D. T., & Francis, J. R. (1998). The effects of auditor changes on audit fees: Tests of price cutting and price recovery. The Accounting Review, (April), 255-269

Simunic, D. (1980). The pricing of audit services: Theory and evidence. Journal of Accounting Research, 18(1), 161-190.

Simunic, D., & Stein, M. T. (1996). The impact of litigation risk on audit pricing: A review of the economics and the evidence. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 15 (Supplement), 119-134.

Strauss, A,. & Corbyn, J. (1998). Principles of qualitative research methodbasic theory-procedures and methods. Translated by Mohammadi, Buick, Tehran: Institute of Humanities and Cultural Studies, 2011. (In persian)

Wu, X. (2012). Corporate governance and audit fees: Evidence from companies listed  on the Shanghai Stock Exchange. China Journal of Accounting Research, 5, 321-342.

Ying, H. N., Tronnes, P. C. & Wong, L. (2018). Audit seasonality and pricing of audit services: Theory and evidence from a meta-analysis. Journal of Accounting Literature 40, (2018) 16–28.